Hotel Sustainability Basics stanie się niezależną certyfikacją: co to oznacza dla podróżnych rezerwujących hotele?

Zgodnie z najnowszym ogłoszeniem World Travel & Tourism Council, program Hotel Sustainability Basics przekształci się w niezależny, weryfikowany przez stronę trzecią globalny system certyfikacji. Na pierwszy rzut oka może to brzmieć jak branżowa wiadomość hotelarska, ale zmiana ta jest ważna również dla podróżnych: coraz trudniej jest odnaleźć się wśród obietnic dotyczących zakwaterowania „zielonego”, „zrównoważonego” lub „ekologicznego”, podczas gdy Unia Europejska wprowadza surowsze przepisy przeciwko wprowadzającym w błąd twierdzeniom środowiskowym.

Zrównoważona turystyka stała się w ostatnich latach jednym z najczęściej używanych haseł przy rezerwacji zakwaterowania. Wiele hoteli podkreśla obecnie oszczędność energii, zmniejszenie zużycia wody, rozwiązania bez plastiku, wspieranie lokalnych społeczności lub pomiar śladu węglowego. Problem polega na tym, że twierdzenia te nie zawsze są porównywalne, nie zawsze można je zweryfikować, a podróżny często spotyka się na stronie rezerwacyjnej jedynie z hasłami marketingowymi. Działanie WTTC jest reakcją właśnie na ten problem zaufania: Hotel Sustainability Basics był do tej pory międzynarodowymi ramami minimalnymi, teraz natomiast nacisk zostanie położony na niezależną weryfikację, wiarygodność i międzynarodową spójność.

Wiadomość ta jest szczególnie aktualna również dla polskich podróżnych. Podczas letnich i jesiennych wycieczek do miast, wyjazdów nad morze, wakacji rodzinnych czy podróży służbowych coraz więcej osób sprawdza, w jakim stopniu zakwaterowanie spełnia oczekiwania dotyczące zrównoważonego rozwoju. Nie musi to być idealizm: sprawne zarządzanie energią i wodą, gospodarka odpadami, lokalne zakupy i praktyki kadrowe w dobrze funkcjonującym hotelu mogą wpływać na doświadczenia gości, stabilność cen i jakość usług. Jeśli ktoś podróżuje samolotem, na przykład z lotniska w Budapeszcie lub przez Wiedeń, często szuka zakwaterowania już na początku lub na końcu podróży, gdzie wiarygodnie potwierdzone funkcjonowanie może być ważniejsze niż efektowny, ale niejasny znak „eco”.

Co zmienia się po ogłoszeniu WTTC?

Zgodnie z ogłoszeniem WTTC z 25 czerwca, program Hotel Sustainability Basics przekształci się w system certyfikowany przez niezależną stronę trzecią i zostanie dostosowany do ram akredytacyjnych Global Sustainable Tourism Council (GSTC). WTTC stworzyło ten program pierwotnie po to, aby w branży hotelarskiej istniał wspólny, dostępny punkt wyjścia: aby nie tylko duże międzynarodowe sieci mogły komunikować programy zrównoważonego rozwoju, ale aby mniejsze i średnie hotele również otrzymały praktyczne, mierzalne kryteria podstawowe.

Ramy te opierają się na 12 podstawowych działaniach. Wśród nich znajduje się pomiar i zmniejszanie zużycia energii i wody, gospodarka odpadami, monitorowanie emisji dwutlenku węgla, efektywne oświetlenie, stosowanie urządzeń oszczędzających wodę, programy ponownego wykorzystania tekstyliów, ograniczanie zużycia plastiku, wspieranie lokalnej kultury, szkolenie pracowników, dostępność dla osób niepełnosprawnych oraz wzmacnianie korzyści społecznych. Program nie obiecuje, że każdy uczestniczący hotel natychmiast stanie się liderem zrównoważonego rozwoju. Raczej wyznacza poziom wejścia: minimum, od którego obiekt zakwaterowania może w bardziej przejrzysty sposób rozpocząć dłuższą ścieżkę rozwoju.

Według WTTC inicjatywę tę wprowadziło już ponad 8 000 hoteli w 85 krajach. Jest to istotne, ponieważ rynek zrównoważonych zakwaterowań przez długi czas był bardzo rozdrobniony: równolegle funkcjonowały dziesiątki etykiet, lokalnych systemów i programów własnych marek. Podróżnemu trudno było ocenić, czy za logo stoi rzeczywista weryfikacja, samodeklaracja czy zwykłe twierdzenie marketingowe. Celem modelu niezależnej certyfikacji jest właśnie to, aby zaufanie nie opierało się wyłącznie na twierdzeniach samego hotelu.

Dlaczego wiąże się to z unijnymi regulacjami dotyczącymi „zielonych” twierdzeń?

Unia Europejska, poprzez dyrektywę 2024/825 w sprawie wzmocnienia konsumentów w procesie przejścia na zrównoważoną gospodarkę, stworzyła surowsze ramy dla zarządzania twierdzeniami środowiskowymi i etykietami zrównoważonego rozwoju. Istotą regulacji jest to, aby konsumenci nie spotykali się z ogólnymi, nieudowodnionymi twierdzeniami sugerującymi, że produkt lub usługa jest przyjazna dla środowiska, podczas gdy nie stoi za nimi jasna, weryfikowalna wydajność. W turystyce jest to obszar szczególnie wrażliwy, ponieważ gość często decyduje z wyprzedzeniem, z daleka: na podstawie zdjęć, opinii, filtrów i krótkich opisów zakwaterowania.

Przekształcenie Hotel Sustainability Basics wpisuje się w ten szerszy kontekst. W nadchodzącym czasie dla hoteli nie będzie już wystarczająco napisać, że są „zielonym hotelem”, oferują „zrównoważone zakwaterowanie” lub prowadzą „ekologiczną działalność”. Dla wiarygodnej komunikacji coraz bardziej konieczne będzie, aby hotel potrafił wykazać, jakie kryteria spełnia, kto zweryfikował dane, jak często odbywają się przeglądy i gdzie gość może znaleźć o tym zrozumiałe informacje.

Nie jest to tylko kwestia zgodności prawnej. Rynek rezerwacji również zmierza w tym kierunku. W podróżach służbowych, turystyce konferencyjnej i rezerwacjach biznesowych coraz częściej pojawiają się kryteria zrównoważonego rozwoju. Firma wysyłająca pracowników do Budapesztu, Wiednia, Londynu czy Amsterdamu może dziś brać pod uwagę nie tylko cenę i lokalizację, ale także to, czy zakwaterowanie spełnia wewnętrzne wymagania ESG lub zakupowe. Niezależna certyfikacja staje się zatem korzyścią biznesową dla hoteli i lepszym punktem orientacyjnym dla podróżnych.

Co to oznacza dla polskich podróżnych podczas rezerwacji?

Dla polskiego podróżnego najważniejszą zmianą nie jest to, że od jutra na każdej stronie rezerwacyjnej pojawi się nowa etykieta. Według komunikatu WTTC przejście jest procesem i hotele już uczestniczące w programie nie muszą podejmować kroków natychmiast. Efekt praktyczny będzie raczej stopniowy: w nadchodzących miesiącach i latach prawdopodobnie coraz więcej obiektów będzie starało się w sposób udowadnialny, zweryfikowany przez stronę trzecią, zaprezentować swoje wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Dlatego podczas rezerwacji warto zadać kilka prostych pytań. Czy hotel używa tylko ogólnych słów, czy opisuje konkretne działania? Czy widać, która organizacja certyfikująca lub weryfikująca sprawdziła wyniki? Czy mowa jest o zużyciu energii i wody, odpadach, lokalnych dostawcach, dostępności dla osób niepełnosprawnych lub szkoleniu pracowników? Czy twierdzenia obiektu wydają się aktualne, czy jest to niezmienny od lat akapit marketingowy? Pytania te nie komplikują planowania podróży, ale pomagają odsiać zbyt ogólne „zielone” obietnice.

W przypadku hoteli lotniskowych może to być szczególnie praktyczne. Osoby szukające hotelu w pobliżu lotniska w Budapeszcie z powodu wczesnego wylotu lub późnego przylotu, lub wybierające spośród hoteli przy lotnisku w Wiedniu z powodu przesiadki, podróży samochodem lub długiego lotu, zazwyczaj decydują w krótkim czasie. W takich sytuacjach gość często wybiera na podstawie ceny, transferu, śniadania, parkingu i warunków anulowania. Wiarygodne informacje o zrównoważonym rozwoju nie zastąpią tych kryteriów, ale mogą stać się dodatkowym czynnikiem decyzyjnym, zwłaszcza przy dłuższych pobytach lub rezerwacjach firmowych.

Nie każda certyfikacja jest taka sama i wymaga to zdrowej ostrożności

Ważne jest, aby podróżni nie traktowali każdego logo jako automatycznej gwarancji. Certyfikacja jest silna wtedy, gdy opiera się na przejrzystych kryteriach, zawiera niezależną weryfikację, wymaga regularnego odnowienia i jest jasne, do czego się odnosi. Hotel może być na przykład bardzo wydajny energetycznie, ale słabszy w zakresie lokalnych zakupów; lub może być zaawansowany w redukcji odpadów, podczas gdy gospodarka wodna wciąż wymaga ulepszeń. Zrównoważony rozwój nie jest pojedynczym „ptaszkiem”, lecz sumą wielu obszarów.

Hotel Sustainability Basics od WTTC jest interesujący właśnie dlatego, że nie podchodzi do tematu z perspektywy luksusu czy wysokobudżetowych inwestycji, lecz z perspektywy poziomu minimalnego. Może to pomóc mniejszym obiektom, które niekoniecznie mogą natychmiast sfinansować kompleksowy międzynarodowy program certyfikacji, ale są w stanie mierzyć zużycie energii i wody, redukować odpady, szkolić personel lub lepiej angażować lokalną społeczność. Z punktu widzenia podróżnych jest to korzystne, ponieważ nie tylko hotele najwyższej kategorii mogą wiarygodnie komunikować się w tym temacie.

Jednocześnie program nie zwalnia gościa z uważnej weryfikacji. Jeśli obiekt używa twierdzeń o zrównoważonym rozwoju, ale nie wiadomo, kto je zweryfikował, na jakich kryteriach i kiedy, warto podchodzić do obietnicy z ostrożnością. Dobra certyfikacja nie zastępuje aktualnych opinii gości, dokładnej lokalizacji, warunków anulowania czy sprawdzenia pełnej ceny. Jest raczej dodatkowym znakiem jakości, który może pomóc w wyborze między dwiema podobnymi ofertami.

Co to oznacza dla branży hotelarskiej?

Dla hoteli niezależna certyfikacja oznacza podwójną presję. Z jednej strony zwiększa administrację i zapotrzebowanie na zbieranie danych: należy mierzyć, dokumentować i okresowo udowadniać wyniki. Z drugiej strony może zmniejszyć niepewność. Jeśli obiekt działa zgodnie z jasnymi, międzynarodowo rozumianymi ramami, może łatwiej komunikować się z biurami podróży, klientami korporacyjnymi, platformami rezerwacyjnymi online i gośćmi.

WTTC zasygnalizowało również, że w późniejszym terminie pojawi się Basics Plus, opracowywany przy wsparciu World Sustainable Hospitality Alliance. Może on bazować na obecnych ramach podstawowych i stanowić przejście do głębszych, opartych na wynikach systemów zrównoważonego rozwoju. Istotą jest to, że w branży hotelarskiej zrównoważony rozwój przestanie być jedynie elementem komunikacyjnym i stanie się coraz bardziej kontrolowanym obszarem operacyjnym.

Dla Węgier i regionu jest to również kwestia konkurencyjności. Budapeszt, Wiedeń, Praga, Kraków, Lublana czy Zagrzeb często konkurują o ten sam popyt ze strony turystów miejskich, uczestników konferencji i podróżnych biznesowych. Jeśli dany kierunek lub rynek hotelarski potrafi wiarygodnie wykazać, że oferuje nie tylko dobry stosunek jakości do ceny, ale także bardziej przejrzyste funkcjonowanie, może wzmocnić swoją pozycję. Ma to szczególne znaczenie, gdy podróżni zwracają uwagę jednocześnie na ceny, fale upałów, zakłócenia w transporcie, tłumy i wpływ na środowisko.

Na co zwrócić uwagę przy następnej rezerwacji?

Wybór zrównoważonego zakwaterowania nie oznacza, że podróżny musi czytać skomplikowane raporty z audytu przed wakacjami. W praktyce wystarczy kilka prostych nawyków. Warto sprawdzić, który certyfikat dokładnie wymienia hotel, czy istnieje do niego oficjalny opis i czy strona rezerwacyjna pokazuje te same informacje, co własna strona hotelu. Pomocne jest, gdy obiekt pisze o konkretnych działaniach, a nie tylko używa efektownych przymiotników. Przy wyjazdach rodzinnych, dłuższych pobytach i rezerwacjach firmowych może być szczególnie ważne, aby obietnice zrównoważonego rozwoju nie odbywały się kosztem praktyczności: dobra lokalizacja, elastyczne anulowanie, bezpieczny transport i realne opinie gości pozostają warunkami podstawowymi.

Obecne ogłoszenie WTTC nie jest więc kolejnym modnym hasłem podróżniczym, lecz znakiem, że zaufanie w turystyce staje się bardziej mierzalne. Hotele muszą udowadniać to, co deklarują; podróżni natomiast stopniowo otrzymują lepsze narzędzia, aby mogli porównywać nie tylko cenę, ale i wiarygodność funkcjonowania. Nie rozwiązuje to od razu wszystkich problemów środowiskowych turystyki, ale pcha rynek w dobrym kierunku: mniej niejasnych obietnic, więcej weryfikowalnych informacji, bardziej świadome decyzje.

Podsumowując, przekształcenie Hotel Sustainability Basics w niezależną certyfikację niesie przekaz, że kolejny etap zrównoważonego rozwoju w hotelarstwie polega na możliwości udowodnienia deklaracji. Dla polskich podróżnych może to przynieść prostą, ale użyteczną zmianę: gdy trzeba wybrać między dwoma podobnymi hotelami, wiarygodnie zweryfikowany system zrównoważonego rozwoju może stać się coraz silniejszym kryterium wyboru.